Geert De Bolster
- Categorie: Hondenrassen
Border collie: een bijzondere hond
De border collie staat “bekend” om zijn intelligentie, behendigheid en onvermoeibaarheid. Deze middelgrote honden zijn dus niet alleen geliefd vanwege hun charmante uiterlijk en hun mooie ogen, maar ook vanwege hun uitzonderlijke vaardigheden als (zogenaamde) werkhonden, zowel als schaaphoeders als atleten in de hondensport en zelfs als politiehond – meer bepaald speurhonden. In dit artikel lees je naast algemene informatie over dit populaire hondenras, vooral ook mijn ervaring als hondengedragsbegeleider.
Geschiedenis van de border collie
De geschiedenis van de border collie gaat terug tot de Schotse en Engelse grensregio’s, waar deze honden oorspronkelijk werden gefokt voor het hoeden van schapen, vandaar de naam.
Uiterlijk en kenmerken van de border collie
Border collies staan bekend om hun atletische bouw en levendige uitdrukking. De lichaamsbouw kan als het prototype lichaam voor snelheid en uithouding worden beschouwd.
Hun vacht varieert in kleur en patroon, maar typisch zijn ze zwart-wit, rood-wit, driekleurig of blauw-wit. De vacht is meestal middellang en dicht, waardoor ze goed beschermd zijn tegen verschillende weersomstandigheden, wat een dankbaar kenmerk is voor hun gebruik als schaapdrijver. Ook hun typische oog wordt door vele hondenverzorgers als bijzonder aantrekkelijk beschouwd.
Gedrag van de border collie
Een van de meest opvallende eigenschappen van de Border Collie is zijn buitengewone aanleg om getraind te worden. Deze honden staan bekend als een van de makkelijkst trainbare rassen ter wereld. Naast hun bijzondere trainbaarheid zijn ze ook energiek en actief.
Daarmee zijn we aanbeland bij de eerste kwetsbaarheid van de het ras. Liefhebbers poneren dat border collies veel lichaamsbeweging en mentale stimulatie nodig hebben om gelukkig en gezond te blijven. Wandelen, rennen, spelen, trainen en schapen drijven zijn allemaal essentieel om hun energie te kanaliseren en verveling te voorkomen, wordt gezegd.
Het klopt dat dit ras een onuitputtelijk uithoudingsvermogen heeft en altijd actief lijkt te willen zijn. Ze ervaren een kick tijdens hun activiteiten. De vraag is echter: Heeft hij die hoeveelheid activiteit nodig en is het gunstig voor hun welzijn? Volgens kenners van het ras is het antwoord onverdeeld: “Ja”.
Als hondengedragsbegeleider heb ik een andere mening:
De border collie is een populair ras in mijn praktijk voor hondengedragsbegeleiding. Enkele typische gedragsproblemen die hondenverzorgers met het ras ervaren zijn:
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken
Loop je met je hond ergens tegenaan en weet je niet goed wat de volgende stap is? We luisteren graag naar wat er speelt, je krijgt een richtinggevend advies en bekijken samen hoe we jou kunnen begeleiden
- Kenmerken van hoogsensitiviteit
- Dwangmatig najagen van schaduwen en katten.
- Uitvallen naar joggers, fietsers en ander verkeer.
- Angst voor banale geluiden.
- Happen naar mensen die hen aanraken.
De border collie is een fantastische hond die het leuk vindt om actief te zijn, maar dit is tegelijk zijn kwetsbaarheid: De genen van deze hond zijn door toedoen van het fokbeleid gevoelig voor omstandigheden die hun ‘drang tot actie’ activeren. Omdat ze een lichaam hebben om actief te KUNNEN zijn, wordt deze aanleg bij de minste prikkel getriggerd. Gedrag vertonen waar men goed in is, werkt zelf belonend. Vandaar dat de border collie de hond nummer één is met verslavingsgedrag zoals balletjes achterna rennen.
De oorzaak van typisch probleemgedrag bij de border collie is niet zo zeer omdat er te weinig activiteiten worden gedaan, maar eerder omdat ze te weinig rust en ontspanning ervaren. Het wil niet zeggen omdat hij een lichaam heeft waarmee hij extreem actief kan zijn, hij deze activiteiten in deze mate ook nodig zou hebben. Het is goed om deze honden normale hoeveelheid activiteiten aan te bieden maar er is evenveel aandacht nodig om omstandigheden te voorzien waarin deze hond ook gestimuleerd wordt om de nodige rust te nemen.
Geschiktheid als huisdier
Zoals reeds aangegeven is de border collie een populair ras binnen de praktijk van de professionele hondengedragsbegeleider. Vele hondenverzorgers ervaren probleemgedrag met dit ras. De belangrijkste oorzaak van probleemgedrag is dat hij sterke kenmerken van hoogsensitiviteit heeft en de aanleg om stress, angst en frustratie te vertalen in de drang om actief met zijn emoties om te gaan. Deze drang is aangeboren.
De border collie kan een geweldige huishond zijn, op voorwaarde dat de hondenverzorger zich bewust is van welke hond hij in huis haalt. Om zich makkelijk aan het gezinsleven te kunnen aanpassen dient hij afkomstig te zijn van ouderdieren die zich goed aan het gezinsleven hebben aangepast. Dit betekent dat de ouderdieren sociale huishonden zijn. Hoe meer ervaring als huishond, hoe makkelijker hij zich aan jouw gezinsleven zal kunnen aanpassen.
Indien jouw puppy een nakoming zou zijn van honden die in kennels leven en waarmee vooral ‘gewerkt’ wordt (hondensport wordt in deze context als werken beschouwd) bestaat de kans dat de kenmerken van hoogsensitiviteit sterker bij jouw pup aanwezig zullen zijn en het dus lastig kan zijn om zich aan het leven in een gezin aan te passen.
5 tips voor de opvoeding van de border collie
1. Socialisatie met mensen is zeer belangrijk
Raak border collie pup aan met aandacht voor signalen van stress en angst. De staart van je hond dient neutraal te zijn. Bij een lage staart mag je het lichaam niet aanraken of dien je onmiddellijk de aanraking te stoppen.
2. Het ras heeft een hoge nood aan duidelijkheid
Kondig alles wat je doet aan met een ‘groen’ woord. Zoals ‘Eten’ als je voeding gaat geven, of ‘Wandelen’ wanneer je samen een wandeling gaat doen en ‘Spelen’ wanneer je je hond uitnodigt om te spelen.
Geef ook duidelijk aan wanneer er niets gaat gebeuren of wanneer je met een activiteit gaat stoppen. Doe dit met een ‘rood’ woord, zoals ‘Genoeg’ of ‘Gedaan’.
Deze duidelijke communicatie brengt rust bij jouw hoogsensitieve hond.
3. Rust is belangrijker dan activiteiten doen
de border collie heeft het vaak niet zo makkelijk om met grenzen om te gaan. Hij heeft hiervoor jouw aandacht en steun nodig. Hij zal altijd klaar staan om leuke dingen te doen, maar weet dat hij dat wil en niet altijd nodig heeft. Gebruik de rode woorden om aan te geven dat hij ook dient te rusten.
4. Laat jouw border collie geleidelijk wennen aan de wereld
Voordat je met jouw pup de publieke ruimte ingaat en gaat wandelen, dien je ervoor te zorgen dat hij jou voldoende vertrouwt als zijn verzorger. Je kunt dit merken als hij zich door jou zonder problemen laat aanraken, bij je komt om steun te vragen en makkelijk de wandelhulpmiddelen laat aandoen. Vanaf dan kan je met je hond naar buiten en samen de wereld verkennen. Begin in rustige omstandigheden en vermijd om onmiddellijk langs een drukke weg te wandelen. Mocht jouw hond angst vertonen, bied hem dan voldoende steun aan en houd de wandeling heel kort, maximaal 5 minuutjes en ga dan terug naar huis zodat hij kan herstellen van de stress die hij heeft ervaren.
5. Wees voorzichtig met het gooien van balletjes
Hanteer de volgende regel:
- Geen balletjes gooien zolang jouw border collie zijn lichaam in volle groei is (jonger dan 6 maanden).
- Kondig het balspel altijd aan. Zeg ‘Balletje spelen’.
- Gooi maximaal 5 keer een balletje en stop het spel. Zeg ‘gedaan’ en doe iets anders.
- Mocht je merken dat jouw border collie zichzelf verliest tijdens het najagen van een balletje en de indruk geeft dat hij altijd door zou willen gaan, stop dan onmiddellijk en maak de keuze om het najagen van balletjes uit zijn activiteiten te bannen.
Gezondheid van de border collie
Over het algemeen zijn het algemeen gezonde honden met een gemiddelde levensverwachting van 12 tot 15 jaar. Zoals bij elk ras, zijn er echter enkele gezondheidsproblemen waar eigenaren zich bewust van moeten zijn, waaronder heupdysplasie, oogproblemen en epilepsie.
Ontvang iedere zondag de nieuwsbrief
Elke zondag deel ik een verhaal, inzicht en praktische tip die je helpen om gedrag anders te begrijpen en je hond bewuster te begeleiden.
Je kan je op elk moment weer terug uitschrijven onderaan de ontvangen emails
Samengevat
De border collie een buitengewoon ras met een rijke geschiedenis en opmerkelijke eigenschappen. Of het nu gaat om het hoeden van schapen, het concurreren in hondensporten of simpelweg als liefdevol huisdier, deze veelzijdige honden hebben veel te bieden aan degenen die bereid zijn om hun behoeften te vervullen. Naast de normale basisnoden van iedere hond, dien je bijzondere aandacht te schenken aan een goed evenwicht tussen het aanbieden van activiteiten en het voorzien van omstandigheden waarin hij voldoende kan rusten. Wanneer je dit ras als huisdier wilt houden, is het goed om een pup in huis te halen die afkomstig is van ouderdieren die zich perfect als huishond hebben aangepast.
Meer lezen?