Hoe help je jouw angstige hond? 10 verbindende tips
Auteur: Geert De Bolster | Ontwikkelaar van de connectiemethode®
Auteur: Geert De Bolster
Ontwikkelaar van de connectiemethode®
Hoe kan ik mijn angstige hond helpen zich weer veilig en ontspannen te voelen?
Een angstige hond helpen begint bij het begrijpen van zijn emoties en het creëren van veilige omstandigheden. Belangrijk is dat je hond niet wordt blootgesteld aan situaties die te moeilijk of beangstigend zijn. Geef je hond de vrijheid om zelf te kiezen hoe hij met zijn angst omgaat, erken zijn vraag om steun, en oefen zelfvertrouwen zodat je hond zich veilig voelt bij jou. Angst kan verminderen of zelfs verdwijnen wanneer je hond controle ervaart, jouw steun voelt, en geleidelijk aan op zijn tempo nieuwe situaties leert vertrouwen. Forceer je hond nooit, ook niet vanuit goede bedoelingen. Laat hem op eigen tempo ontdekken.
Inhoudsopgave
Belangrijke inzichten uit deze blog
- Angst is geen probleem, maar een signaal dat gehoord wil worden.
Je hond is niet ‘angstig’, maar voelt zich angstig in bepaalde situaties.
Hoe jij op een rustige, respectvolle manier jouw hond kunt ondersteunen
Angsten zijn overgeërfd via gevoeligheid. Bepaalde omstandigheden zorgen ervoor dat ze zichtbaar worden.
- Je hond wil niet ‘getraind worden’, maar zich veilig voelen bij jou.
- Jij maakt het verschil, niet met technieken, maar met aanwezigheid, rust en vertrouwen.
- Niet elke angst kan je oplossen. Wel kun je leren er liefdevol bij te blijven.
- Controle nemen werkt vaak averechts. Autonomie, nabijheid en keuze zijn sleutelwoorden.
- Soms is professionele ondersteuning nodig en dat is helemaal oké.
- Jouw energie is voelbaar. Hoe jij op het moment bent, is minstens zo belangrijk als wat je doet.
Waar is jouw angstige hond bang voor?
Eigenlijk bestaan er geen angstige honden. Een hond is altijd angstig voor iets. Anderzijds kan angst bij honden het gevolg zijn van heel gevoelige zaadjes van angst. De zaadjes (genen) van je hond zijn gevoelig omdat de ‘zaadjes van angst’ van zijn ouders en voorouders ook zo gevoelig en sterk ontwikkeld waren.
Met andere woorden, je hond draagt de angst van zijn ouders en voorouders met zich mee. Dan is het normaal dat je hond onder bepaalde omstandigheden angstig kan zijn. De angstzaadjes van je hond worden meestal door bepaalde omstandigheden getriggerd of door een emotionele en traumatische ervaring.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken
Loop je met je hond ergens tegenaan en weet je niet goed wat de volgende stap is? We luisteren graag naar wat er speelt, je krijgt een richtinggevend advies en bekijken samen hoe we jou kunnen begeleiden
Jouw hond is angstig voor geluiden.
Angst voor geluiden is bij alle honden aangeboren. Harde geluiden kondigen per definitie gevaar aan. Wanneer de zaadjes van angst van je hond gevoelig zijn, bestaat de kans dat angst voor geluiden makkelijk getriggerd kan worden. Angst voor geluiden, zoals angst van vuurwerk, onweer en andere harde geluiden, komt het meest voor bij honden die traditioneel gebruikt werden om een taak te vervullen, zoals jachthonden, herdershonden en waakhonden.
Jouw hond is angstig voor mensen.
Angst voor mensen is zo’n typisch gedrag van angstige honden dat door ouders en voorouders werd overgedragen. Als de ouders van je hond niet goed gesocialiseerd werden met mensen, kan het zijn dat je hond ook angstig voor mensen zal zijn. Dergelijke kwetsbaarheid komt vaak voor bij honden die voorbestemd zijn om in vrijheid te leven en honden waarvan de ouders in kennels leven en niet vertrouwd zijn met het samenleven met mensen in een gezin.
Angst bij honden, meer specifiek voor mensen is vooral aangeboren bij buitenlandse, in vrijheid levende honden. De kans is bestaat dat de angst van deze honden extra wordt gevoed wanneer ze in een druk gezin terechtkomen.
Je hond kan angst hebben voor andere honden.
Wanneer je hond angst heeft voor andere honden, is dat bijna altijd het gevolg van een traumatische ervaring. Vaak willen hondenverzorgers hun pup te snel socialiseren met andere honden en brengen hun pup daardoor in te moeilijke en onveilige omstandigheden.
Wanneer een pup hevig schrikt of door een andere hond gebeten wordt, kan deze negatieve ervaring ervoor zorgen dat je hond een trauma oploopt en in de toekomst angstig is voor andere honden.
Verlatingsangst bij je hond.
Een hond met gevoelige, door de ouders en voorouders doorgegeven angstzaadjes, kan verlatingsangst ontwikkelen. Wanneer zo’n pup, te vroeg van de zorg van de moeder onttrokken wordt of wanneer hondenverzorgers hun hond te vroeg alleen thuis achterlaten, kan dit traumatisch zijn en kan er verlatingsangst optreden.
Iedere hond kan in principe vertrouwen ontwikkelen om alleen thuis te blijven. Maar als een pup of volwassen hond zich plotseling verlaten en hulpeloos voelt, kan verlatingsangst het gevolg zijn.
Angst om met de auto mee te rijden.
Wanneer een pup, tijdens de eerste autorit, negatieve emoties ervaart, kunnen de zaadjes van angst getriggerd worden en kan je hond bang worden om met de auto mee te rijden. Dat is trouwens niet alleen van toepassing op de eerste autorit, maar ook op alle andere eerste gebeurtenissen van de pup.
Angst van verkeer.
Ook hier geldt dat de eerste ervaring betreffende het zien en horen van auto’s, fietsers, bromfietsen en vrachtwagens, nefast kan zijn voor de verdere ontwikkeling van vertrouwen van je hond.
Hondenverzorgers gaan veel te vroeg met hun pup of pas geadopteerde hond wandelen aan de leiband. Veilig wandelen aan de leiband is pas mogelijk wanneer er eerst een vertrouwensrelatie tussen jou en je pup of hond wordt opgebouwd. Wanneer dat vertrouwen er nog niet is, kan het heel erg spannend zijn voor je pup of hond om geconfronteerd te worden met verkeer. Het wordt dan mogelijks een bange hond voor verkeer.
Angst voor verzorgingshandelingen.
Omdat je hond zich vol vertrouwen door jou zou laten verzorgen, dient hij zich eerst veilig te voelen bij jou. Hondenverzorgers staan er vaak niet bij stil dat gekamd en geborsteld worden onaangenaam kan aanvoelen voor een hond. Daardoor kan je hond bang worden als hij merkt hij zal gekamd of geborsteld worden.
Als er niet naar de angstsignalen van de hond wordt geluisterd, zullen de zaadjes van angst nog meer water krijgen en kan er extreme angst voor verzorgingshandelingen ontstaan.
10 tips om jouw angstige hond te helpen
1. Ken en begrijp de taal van je hond
Je hond vertoont signalen van stress als hij zich onveilig voelt. Het is belangrijk dat je deze signalen tijdig herkent. Wanneer deze signalen toenemen zal ook de angst van je hond toenemen. Wanneer je de signalen van stress kent, kan je jouw hond op de juiste manier helpen en zo voorkomen dat de angst kan toenemen. Meer nog, door naar de stresssignalen van je hond te luisteren, kan de angst van je hond afnemen en zelfs verdwijnen.
Stresssignalen zijn o.a. neuslikken, muillikken, ogen wegdraaien, hoofd wegdraaien, geeuwen, voorpootje aanbieden, enz.
2. Creëer veilige omstandigheden voor je angstige hond.
Je kunt jouw angstige hond helpen door hem niet onnodig in beangstigende omstandigheden te brengen:
- Bij angst voor mensen, honden en verkeer is het goed om je hond zo weinig mogelijk in moeilijke en beangstigende situaties te brengen. Zorg ervoor dat mensen en honden jouw hond niet te dicht benaderen en dat ze hem niet aanraken.
- Honden met angst voor vuurwerk en knallen hebben een veilige vluchtplaats nodig. Vaak willen deze honden naar de badkamer, kelder, slaapkamer of zolder vluchten. Zorg dat je hond toegang heeft tot de plaats waar hij zelf naartoe wil vluchten.
Kijk goed waar je hond graag gaat liggen om te rusten en te schuilen als hij niet angstig is en maak in die zone een geluiddempende en duistere plek voor je hond. Het is goed om je hond te helpen om vertrouwd te worden met de speciale plek, tijdens ogenblikken dat hij geen angst heeft voor vuurwerk of onweer, want dan is je hond beter in staat om zich aan te passen. Je zal merken dat hij, als er vuurwerk of onweer is, zelfstandig de veilige schuilplaats zal opzoeken. - Honden met verlatingsangst mag je niet alleen laten. Zorg voor een thuiswacht of oppas en ga vervolgens samenwerken met een hondenprofessional zodat het probleem op een duurzame manier kan worden aangepakt.
Laat een hond met angst voor vuurwerk, onweer en knallen nooit alleen thuis als je niet zeker bent dat er geen angst veroorzakende geluiden zullen optreden. Je hond kan proberen uitbreken omdat hij wil vluchten en daardoor zichzelf en anderen in gevaar brengen.
3. Neem een voorbeeldhouding aan.
Mensen en honden kunnen angst voor de angst hebben. Soms zijn hondenverzorgers angstig omdat ze bang zijn dat hun hond angst zal hebben. Daardoor zal het gedrag van de hondenverzorger door de hond als onveilig worden ervaren en wordt hij ook angstig.
Het is goed om jezelf te oefenen om vertrouwd te raken met je hond met angst. Jouw vertrouwen zal door je hond opgemerkt worden waardoor hijzelf ook meer vertrouwen kan ontwikkelen en zijn angst kan afnemen of ervoor gaat kiezen om steun bij jou te zoeken wanneer hij angstig is. Bij de connectiemethode is het beoefenen van mindfulness de basis om met de eigen gevoelens, zoals angst om te leren gaan.
Ontvang iedere zondag de nieuwsbrief
Elke zondag deel ik een verhaal, inzicht en praktische tip die je helpen om gedrag anders te begrijpen en je hond bewuster te begeleiden.
Je kan je op elk moment weer terug uitschrijven onderaan de ontvangen emails
4. Ondersteun je hond als hij erom vraagt.
Je hond verwacht van jou dat je aanwezig voor hem bent. Je hond wil niet dat je hem helpt als hij er niet om vraagt. Het best kan je je angstige hond helpen door met je lichaamstaal aan te geven dat je zelf:
1. Niet angstig bent.
2. Het oké vindt dat hij angstig is.
3. Dat je hem zal helpen als hij het nodig heeft.
Hoe zie je dat jouw hond jouw steun nodig heeft?
Je kunt merken dat je hond jouw steun nodig heeft als hij naar je kijkt, bij je komt en zich tegen je aandrukt of tegen je opspringt.
Laat je hond zelf kiezen hoe hij met zijn angst omgaat.
Als je hond onder de tafel gaat liggen als hij bang is van onweer of vuurwerk, geef hem de ruimte en laat hem doen.
Het is oké om je angstige hond te ondersteunen en te troosten.
Komt je hond op je schoot zitten, zorg dat je er voor hem bent en geef hem de ruimte om te doen wat hij wil, ook als jouw huisregels daarmee worden overschreden.
Wanneer je hond angstig is van mensen en dicht tegen je aan komt staan, is het goed om de vraag om steun van je hond te erkennen en om hem aan te raken en rustig tegen hem te praten.
Laat je hond op jouw bed liggen.
Als je hond ‘s avonds of ’s nachts angstig is en naar jouw slaapkamer wil vluchten omdat hij jouw steun nodig heeft, kan je je hond best helpen door zijn vraag om hulp te accepteren en hem op je bed te laten liggen, ook als je dat in principe niet wenst.
5. Help je hond onmiddellijk wanneer hij in paniek is.
Als je merkt dat je hond in paniek is, dien je natuurlijk niet te wachten om hem te helpen tot hij om steun vraagt. Dan dien je onmiddellijk in te grijpen. Paniek kan je herkennen als je hond wil wegvluchten, luid piept, en doelloos gedrag vertoont.
6. Forceer je hond nooit.
Soms willen hondenverzorgers dat hun hond niet angstig is en gaan hem bewust blootstellen aan situaties die veel te moeilijk voor hem zijn. Daardoor bestaat de kans dat je hond zich door jou geforceerd voelt en het vertrouwen in jou verliest of niet kan ontwikkelen. Daardoor zal de angst uiteindelijk toenemen.
Emoties kan je niet rationaliseren
Het helpt ook niet om je hond te proberen te overtuigen dat hij niet angstig hoeft te zijn voor mensen of andere voor hem beangstigende prikkels.
7. Geef je hond de controle over de situatie.
Je hond is in staat om vertrouwd te worden met situaties die op heden beangstigend voor hem zijn, op voorwaarde dat hij er zelf de controle over kan hebben. Wanneer je hond weet dat hij zichzelf in veiligheid kan houden door afstand te houden van iets wat hem bang maakt, of door steun bij jou te kunnen ervaren, zal hij zelfvertrouwen ontwikkelen. Vervolgens zal hij nieuwsgierig worden en zelf op onderzoek uitgaan. Angst zal transformeren in vertrouwen.
8. Laat je hond geleidelijk aan de angst veroorzakende omstandigheden wennen.
Je hond kan geleidelijk wennen aan dagdagelijkse dingen zoals een stofzuiger of grasmaaier. Je angstige hond kan vertrouwen ontwikkelen in het meerijden met de auto, enz. Ook bezoekers kan je hond geleidelijk aan veilig leren vinden. De oefening bestaat eruit om ervoor te zorgen dat de hond op zijn eigen tempo vertrouwen kan ontwikkelen.
Je kunt je hond niet ‘leren’ om niet angstig te zijn voor vuurwerk, onweer en knallen.
Sommige hondentrainers bieden een programma aan om je hond te trainen om niet angstig meer te zijn voor vuurwerk, onweer en knallen. Jouw hond zijn brein is ingesteld om alert te zijn op dit soort geluiden waardoor je er niet op kunt trainen. De kans dat een zogenaamde exposure training, de geluidsgevoeligheid van je hond zal versterken is zeer groot. Niemand, behalve je hond, heeft de mogelijkheid om controle uit te oefenen over het angstsysteem in het brein van je hond.
Dergelijke trainingsmethodes kunnen jouw hond hertraumatiseren waardoor er ook andere angsten kunnen getriggerd worden.
9. Leid je hond niet af wanneer hij angstig is.
Je hond afleiden met snoepjes of speeltjes wanneer hij angstig is, houd grote risico’s in. Wanneer je hond een sterke motivatie heeft in voeding of spel, kunnen de angstgevoelens hierdoor onderdrukt worden. Het lijkt dan dat je hond minder angstig is. Dat klopt niet! Je hond is nog steeds even angstig, maar voelt de angst emoties niet omdat ze worden onderdrukt door andere gevoelens. Het resultaat is dat de onderliggende angst kan toenemen en het welzijn van je hond in gevaar kan komen.
10. Jouw dierenarts kan jouw hond helpen
Acute angst van je hond ondersteunen
Indien je hond ernstige vuurwerkangst of angst voor onweer heeft, kan tijdelijke medicatie een goede ondersteuning zijn. Spreek erover met de dierenarts.
Chronische angst van je hond ondersteunen
Soms lijden honden doordat ze voortdurend hevige angsten ervaren. De omstandigheden waarin je hond zich bevindt kunnen te moeilijk voor hem zijn. Als hij geen uitweg heeft, ontstaat er chronische angst. Het welzijn van je hond is dan ernstig in gevaar. Er kunnen extra gedragsproblemen ontstaan en je hond kan zelfs echt ziek worden. Daarom is het belangrijk om samen te werken met een professioneel hondengedragsbegeleider. Hij of zij heeft inzicht in het welzijn van je hond en zal jou en je hond naar een dierenarts doorverwijzen als dat nodig blijkt. Soms is medicamenteuze ondersteuning noodzakelijk om het welzijn van je hond te ondersteunen.
Mindfulness voor hondenverzorgers: aanwezig blijven bij angst
Mindful omgaan met angst begint bij jezelf.
Als jouw hond angstig is, zal hij voortdurend scannen: “Ben jij beschikbaar voor mij?” “Ben jij veilig om bij te schuilen?”
Maar dat kan moeilijk zijn. Want de angst van je hond kan ook iets in jóu raken: onmacht, frustratie, schuldgevoel. Misschien voel je je tekortschieten, of ben je bang om het fout te doen.
Dat is waarom mindfulness voor hondenverzorgers zo’n belangrijke pijler is binnen de connectiemethode®. Het leert je om even te pauzeren. Om ruimte te maken voor alles wat er is, in je hond én in jezelf. Niet om te fixen. Maar om waar te nemen, met mildheid en zonder oordeel.
Wanneer jij in moeilijke omstandigheden stabiel en rustig aanwezig kunt blijven,
word je vanzelf een anker van rust voor je hond.
Daarom begeleiden we je binnen De Bolster Community niet alleen in het begrijpen van je hond, maar ook in het versterken van jezelf als veilige basis. Je krijgt er toegang tot cursussen, livesessies en dagelijkse feedback, zodat je stap voor stap kunt groeien in rust, zelfleiderschap en vertrouwen, samen met je hond.
Conclusie: Omgaan met de angst van je hond is een oefening
Een hond die zich angstig voelt, vraagt niet om oplossingen maar om gezien, gehoord en gevoeld te worden.
Als je vandaag iets meeneemt uit deze blog, laat het dan dit zijn: Je hoeft je hond niet te ‘leren’ hoe hij niet meer bang moet zijn. Je hond mag er gewoon ‘zijn’ met alles wat leeft, inclusief de gevoelige zaadjes van angst.
Van daaruit is omgaan met de angst van je hond een dagelijkse praktijk waaruit vertrouwen kan groeien.
Veel gestelde vragen over omgaan met angst van je hond
Een angstige hond laat stresssignalen zien, zoals:
Hijgen, bibberen, gapen, wegkijken
Vluchten of zich verstoppen
Tegen je aanleunen of steun zoeken
Niet meer willen wandelen of eten
Door de taal van je hond te leren begrijpen kan je deze signalen tijdig herkennen én gepast reageren. Vroege herkenning voorkomt dat angst zich verdiept.
De oorzaken zijn vaak een combinatie van:
Aangeboren gevoeligheid (aanleg voor angst’ geërfd van ouders en voorouders)
Traumatische ervaringen (bijvoorbeeld gebeten worden, te vroeg alleen gelaten worden)
Gebrek aan vertrouwen in de omgeving of in mensen
Elke hond is uniek. Het is belangrijk om te kijken waarvoor jouw hond angstig is en wat de oorsprong daarvan kan zijn, zodat je gericht kunt ondersteunen.
Je hond troosten mag zeker, maar op zijn voorwaarden. Als je hond actief steun zoekt, zoals tegen je aankomen of op je schoot klimmen, dan is het belangrijk om die steun ook écht te geven. Negeer je hem, dan kan dat zijn vertrouwen schaden.
Dwing niets op, maar laat je hond zelf kiezen of hij troost nodig heeft. Je lichaamstaal moet daarbij uitstralen: “Ik ben niet bang, ik ben er voor je, en het is oké dat jij wel bang bent.”
Ja, vaak is samenwerking met een professionele hondengedragsbegeleider essentieel, zeker bij:
Chronische angst
Verlatingsangst
Trauma’s of herhaaldelijke paniek
Moeilijke eerste ervaringen (bijv. verkeer, auto, verzorging)
Absoluut. Jij speelt een cruciale rol. Wanneer jij zelf gespannen of bang bent (bijvoorbeeld bang dat je hond bang zal zijn), voelt je hond dat aan.
Je wordt dan voor hem een signaal dat er iets mis is, waardoor zijn angst toeneemt. Met Mindfulness voor hondenverzorgers werk je aan je eigen vertrouwen: “Jouw vertrouwen zal door je hond opgemerkt worden waardoor hijzelf ook meer vertrouwen kan ontwikkelen.”
Dat hangt af van de hond, de situatie en de oorsprong van de angst. Wat zeker is: jij kunt je hond helpen om meer vertrouwen te ontwikkelen.
Je leert hem dat hij zich veilig voelt bij jou, controle mag nemen en niet geforceerd wordt. Of de angst volledig verdwijnt, is bijzaak. Het welzijn en de levenskwaliteit verbeteren sowieso als jij op de juiste manier begeleidt. En soms verdwijnen angsten inderdaad volledig.
Je kunt enorm veel doen, zoals:
Je hond niet dwingen in moeilijke situaties
Zorgen voor een veilige vluchtplek (voor geluidenangst)
Thuiswacht of oppas regelen bij verlatingsangst
Juiste timing van wandelingen, op rustige plekken
Niet forceren bij verzorgingshandelingen
Veilige afstand houden tot mensen/honden/voertuigen
Op eigen tempo laten wennen aan nieuwe dingen
Kortom: je hond helpen betekent dat jij zijn omgeving aanpast aan zijn noden, en niet omgekeerd.
Binnen De Bolster Community kan je hier dagelijks ondersteuning bij krijgen.
Schrijf in voor de nieuwsbrief en ontvang elke zondag een verhaal of inzicht.
Wij nemen je privacy ernstig