De lichaamstaal van je hond

10 juni 2020

Honden communiceren niet alleen met elkaar maar ook met ons. Ze laten weten hoe ze zich voelen, wat ze willen of wat ze nodig hebben. Om zich uit te drukken beschikken honden over praktisch dezelfde communicatiemiddelen als de mens. Ze communiceren met lichaamstaal, met geluiden, door aanraking en door het verspreiden van chemische bestanddelen, feromonen genoemd. Het beste dat men als eigenaar kan doen, is de bereidheid te tonen om te willen begrijpen hoe je hond zich voelt.

Bij de communicatie tussen mensen bestaat het cliché: “probeer het verhaal achter de woorden te begrijpen” of “tussen de lijntjes lezen”. Dat lijkt niet altijd zo eenvoudig te zijn. Honden hebben de verbale taal van de mens niet. Als we een hond willen begrijpen zijn we sowieso aangewezen op zijn lichaamstaal: de algemene lichaamshouding, hoe hij zich positioneert, de verschillende kwispels en de subtielere spanningssignalen.

De 4 basishoudingen

De neutrale houding

In de neutrale houding voelt een hond zich goed. Hij is vertrouwd met de situatie en kan open communiceren. Een neutrale houding kenmerkt zich doordat het lichaam van jouw hond ontspannen is. Hij beweegt soepel en vlot. De aanzet van de staart zal niet naar boven of naar onder gericht zijn. Hij kan zijn gevoel onderstrepen door breed te kwispelen. Daarbij zwaait de punt van de staart richting de oren. Honden die door omstandigheden geen staart hebben, wiegen heen en weer met het bekken.

Tijdens de communicatie in een neutrale houding zal een hond zich schuin, vaak in een hoek van ongeveer 90 graden t.o.v. de ander positioneren. Door zich niet frontaal op te stellen, houden ze hun opwindingsniveau onder controle en voelen ze zich rustig. Er kan in een open houding gecommuniceerd worden. Beide individuen houden rekening met het gevoel van de ander.

De hoge houding

Als een hond zijn lichaam helemaal omhoog richt, spreekt men over het aannemen van een hoge houding. Hij strekt de poten en richt zijn hoofd omhoog. De oren worden hoog en naar voor gericht. Hij beweegt niet soepel maar gespannen en zelfs star. Ook zijn staart richt zich helemaal recht en stijf omhoog. Wanneer een hond een hoge houding aanneemt, voelt hij zich gespannen en onzeker. Maar de hond is ook moedig en zal de situatie waarover hij onzeker is benaderen. Op die manier neemt hij zelf actief de controle en voorkomt dat de ander naar hem toekomt, want dat zou hem nog onzekerder maken.

Soms kan een in een hoge houding communicerende hond zich frontaal voor de ander positioneren. Dit geeft aan dat hij zich bedreigd voelt en in een gesloten houding communiceert. Op dat ogenblik is de hond enkel bezorgd om zijn eigen veiligheid en houdt geen rekening meer met het gevoel van de ander.

De lage houding

Bij het aannemen van een lage houding zal jouw hond zijn lichaam naar beneden drukken. Hij heeft een wat bolle rug en zakt door de poten. Zijn hoofd wordt laag gehouden terwijl hij de oren naar achter, tegen zijn nek legt. Hij beweegt geremd. Het lijkt of zijn lichaam bevriest tijdens het lopen. Zijn staart wordt laag gedragen en drukt de aanzet tegen de aars. Hoe lager de houding is, hoe lager hij zijn staart draagt. Zo kan de staart recht naar beneden tot tussen de achterpoten en tot tegen de buik aangedrukt worden. De hond voelt zich angstig en vraagt om zorg. Hij vraagt aan de ander om afstand te houden en voorzichtig te zijn. Het laag kwispelen benadrukt de vraag om zorg en voorzichtigheid.

In een lage houding zal een hond proberen dekking te zoeken. Zo kan je hond dicht tegen je komen staan of zich achter jou positioneren om steun te ervaren.

De spelhouding

Wanneer honden elkaar kennen en er onderling vertrouwen is, kunnen ze hun relatie sterker maken door te spelen. Het typische aan de spelhouding is dat het lichaam zich in bochten draait. Dit komt omdat er tijdens spel gedragselementen van agressie worden geuit. Als een hond de intentie heeft om een agressieve aanval te doen, zal het lichaam in een rechte lijn gehouden worden. Daarbij is de rug recht en vormen de neus en de aanzet van de staart een rechte lijn. Maar omdat een hond zijn lichaam tijdens spel steeds in bochten draait, is het voor de andere partij duidelijk dat er geen agressie zal volgen maar wel spel. Tijdens het spel zullen de twee lichamen nooit frontaal voor elkaar zijn. Honden positioneren zich tijdens spel meestal in hoeken van ongeveer 90 graden. Iedere spelinteractie begint met het aannemen van de spelboog waarbij de hond door de voorpoten zakt en de rug een bocht vormt. Door het aannemen van de zogenoemde spelboog, weet de andere partij zeker dat de hond wilt spelen. De staartdracht tijdens spelgedrag is net zoals bij de neutrale houding, waarbij de aanzet van de staart nooit boven de rug komt en niet aangetrokken wordt. Mocht de opwinding tijdens het spel wat hoger oplopen, zal één van de honden het spel even stoppen. Vervolgens volgt weer een spelboog en kan het spel verder gaan. Zo houden de honden zelf controle over hun opwinding.

De spanningssignalen

Het lichaam is het belangrijkste communicatiemiddel voor onszelf. Het waarschuwt ons wanneer we stress ervaren zodat we voor onszelf zouden kunnen zorgen. Dat is ook zo bij honden. Bij het ervaren van spanning in het lichaam zullen ze automatisch spanningssignalen of stress-signalen uiten.
Enerzijds hebben die signalen een ontspannend effect op het lichaam van de hond. Maar anderzijds tonen deze signalen aan de ander dat er een ongerustheid of stijgend opwindingsniveau is. Daardoor kan de ander zijn gedrag aanpassen waardoor de extra gestresseerde hond kan ontspannen.

De belangrijkste spanningssignalen zijn neuslikken, muillikken, geeuwen, voorpootje tillen, ogen wegdraaien en wegkijken (eventueel lichaam wegdraaien). Zolang de hond deze signalen niet voortdurend uit en ze voor ontspanning zorgen, hoef je je als eigenaar geen zorgen te maken.

Komt dit gedrag echter vaker voor, dan bevindt je hond zich in een te stresserende of moeilijke situatie of voelt hij zich lichamelijk niet goed (vb. pijn of onpasselijkheid). Je hond heeft duidelijk jouw hulp nodig.

Merk je deze signalen niet of herken je ze niet, zal jouw hond hevige stress ontwikkelen. Dit is nefast voor het welzijn van je hond en van jezelf. Het stressniveau zal verder stijgen en de spanningsignalen zullen veranderen. Hijgen, grote pupillen, janken, blaffen en zeer onrustig bewegingen maken, behoren tot deze alarmsignalen. Verlaat in dergelijke omstandigheden onmiddellijk de situatie en breng je hond in veiligheid. Of haal de oorzaak weg die zorgen voor deze signalen.

Het ‘lezen’ van de lichaamstaal van je hond is dus uiterst belangrijk in het opbouwen van een goede relatie met je hond. Meer weten over de lichaamstaal van je hond en hoe je ermee om kan gaan, lees je in ons boek: Je hond opvoeden met de connectiemethode.

Je kunt ook een digitale workshop volgen over hondentaal

Voor alle vragen: geert.de.bolster@telenet.be

1 Comment

  1. Ruysshaert an

    Dank je

    Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *